İş güvencesi, belirsiz süreli iş sözleşmesiyle çalışan işçinin sözleşmesinin ancak geçerli bir sebeple feshedilebilmesini ifade eder. Geçerli sebep olmadan işten çıkarılan işçi, 4857 sayılı İş Kanunu’nun 18–21. maddeleri uyarınca işe iade talebinde bulunabilir.
İş güvencesinin kapsamı
- İşyerinde otuz veya daha fazla işçi çalışmalıdır; işverenin aynı işkolunda birden fazla işyeri varsa toplam işçi sayısı esas alınır.
- İşçinin en az altı aylık kıdemi bulunmalıdır.
- İş sözleşmesi belirsiz süreli olmalıdır.
- İşçi, işletmenin bütününü yöneten işveren vekili veya işe alma ve işten çıkarma yetkisi bulunan işveren vekili olmamalıdır.
İşveren, iş güvencesi kapsamındaki işçinin sözleşmesini feshederken işçinin yeterliliğinden veya davranışlarından ya da işletmenin, işyerinin veya işin gereklerinden kaynaklanan geçerli bir sebebe dayanmak zorundadır. Fesih bildirimi yazılı yapılmalı ve fesih sebebi açık ve kesin şekilde gösterilmelidir. İşçinin davranışı veya verimi ile ilgili sebeplerle fesihten önce savunması alınmalıdır. Feshin geçerli sebebe dayandığını ispat yükü işverendedir.
Süreler: bir ay ve iki hafta
- Fesih bildiriminin tebliğinden itibaren bir ay içinde arabuluculuk bürosuna başvurulur.
- Arabulucu görüşmeleri üç hafta içinde tamamlar; bu süre zorunlu hâllerde bir hafta uzatılabilir.
- Anlaşma sağlanamazsa son tutanağın düzenlendiği tarihten itibaren iki hafta içinde iş mahkemesinde dava açılır.
- Dava ivedilikle sonuçlandırılır; istinaf incelemesi sonunda bölge adliye mahkemesi kesin olarak karar verir.
Mahkeme feshi geçersiz sayarsa
İşçi, kesinleşen kararın tebliğinden itibaren on iş günü içinde işe başlamak için işverene başvurmalıdır; başvurmazsa fesih geçerli bir fesih gibi sonuç doğurur. İşveren, başvurudan itibaren bir ay içinde işçiyi işe başlatmazsa mahkemenin belirlediği dört ila sekiz aylık ücret tutarındaki işe başlatmama tazminatını öder. Her iki durumda da işçiye, kararın kesinleşmesine kadar çalıştırılmadığı süre için en çok dört aylık ücret ve diğer hakları ödenir. İşçi işe başlatılırsa, peşin ödenen ihbar ve kıdem tazminatı bu ödemeden mahsup edilir.
Arabuluculukta işe iade müzakeresi
Arabuluculuk görüşmelerinde işçinin işe iadesi yerine belirli bir ödeme karşılığında anlaşılması da mümkündür. İşe iade konusunda anlaşmaya varılırsa taraflar; işe başlatma tarihini, ücret ve diğer hakların parasal miktarını ve işçinin işe başlatılmaması hâlinde ödenecek tazminatın parasal miktarını belirlemek zorundadır. Aksi takdirde anlaşma sağlanamamış sayılır.
Sıkça sorulan sorular
Belirli süreli sözleşmeyle çalışan işe iade davası açabilir mi?
Kural olarak hayır; iş güvencesi belirsiz süreli sözleşmeler için geçerlidir. Ancak objektif bir neden olmaksızın zincirleme yapılan belirli süreli sözleşmeler belirsiz süreli sayılabilir.
Deneme süresinde çıkarılan işçi işe iade isteyebilir mi?
Altı aylık kıdem şartı sağlanmadığından deneme süresi içindeki fesih iş güvencesi kapsamında değerlendirilmez.
İşe iade davasını kazanırsam ne alırım?
İşe başlatılırsanız en çok dört aylık boşta geçen süre ücreti; işe başlatılmazsanız buna ek olarak dört ila sekiz aylık ücret tutarında işe başlatmama tazminatı ödenir.
İşe iade süreçlerinde sürelerin kısa olması nedeniyle fesih bildirimini aldığınızda vakit kaybetmeden hukuki destek almanız önerilir. Ayrıntılı bilgi için İş Hukuku sayfasını inceleyebilir, Av. Büşra Aygün Okyay ile Kağızman’daki büroda veya telefonla randevu alabilirsiniz.
Av. Büşra Aygün Okyay
Uluslararası Kıbrıs Üniversitesi Hukuk Fakültesi mezunu (2019). Avukatlık stajını Kars’ta tamamladı; Kağızman’daki bürosunda bireysel ve kurumsal müvekkillere dava takibi ve hukuki danışmanlık hizmeti veriyor. Arabuluculuk ve bilirkişilik eğitimlerini tamamladı.
ÖzgeçmişSon güncelleme:
Bu yazı genel bilgilendirme amaçlıdır; mevzuat ve içtihat değişebilir. Somut olayınız için avukatınıza danışın.
