Tüketici hukuku, mal veya hizmet satın alan kişilerin satıcı, sağlayıcı ve bankalar karşısındaki haklarını düzenler. 6502 sayılı Tüketicinin Korunması Hakkında Kanun; ayıplı mal ve hizmetlerde seçimlik haklar, mesafeli satışlarda cayma hakkı, abonelik ve kredi sözleşmeleri gibi konularda tüketiciye özel güvenceler getirir. Tüketici hakem heyetine başvuru ve tüketici mahkemesindeki davalarda danışmanlık ve takip hizmeti verilmektedir.
Tüketici Hukuku alanında yürütülen başlıca işler
- Ayıplı mal ve ayıplı hizmetten doğan talepler
- Araç, konut ve beyaz eşya gibi yüksek bedelli ürünlerde ayıp uyuşmazlıkları
- Mesafeli (internet) satışlarda cayma hakkı
- Tüketici kredisi, kredi kartı ve banka masraflarına ilişkin uyuşmazlıklar
- Abonelik sözleşmeleri ve fatura itirazları
- Tüketici hakem heyeti başvuruları ve kararlarına itiraz
- Tüketici mahkemesinde dava ve dava öncesi arabuluculuk
Ayıplı malda tüketicinin seçimlik hakları
Satın alınan mal sözleşmeye, tanıtıma veya kullanım amacına aykırıysa ayıplı sayılır. Tüketici bu durumda sözleşmeden dönme, ayıp oranında bedel indirimi, ücretsiz onarım veya imkân varsa ayıpsız bir misli ile değiştirme haklarından birini kullanabilir; koşulları varsa tazminat da isteyebilir. Ayıplı maldan sorumluluk, teslimden itibaren iki yıllık zamanaşımına tabidir; konut ve tatil amaçlı taşınmazlarda bu süre beş yıldır. Ayıp ağır kusur veya hile ile gizlenmişse zamanaşımı süresi uygulanmaz.
Tüketici hakem heyeti mi, tüketici mahkemesi mi?
Değeri her yıl belirlenen parasal sınırın altında kalan uyuşmazlıklarda tüketici hakem heyetine başvurmak zorunludur; 2026 yılı için bu sınır 186.000 TL’dir. Başvuru e-Devlet üzerinden, tüketicinin yerleşim yerindeki veya işlemin yapıldığı yerdeki hakem heyetine yapılabilir; ilçede hakem heyeti yoksa kaymakamlığa başvurulur. Sınırın üzerindeki uyuşmazlıklarda ise tüketici mahkemesinde dava açılmadan önce arabulucuya başvurmak dava şartıdır.
İnternet, telefon gibi mesafeli satışlarda tüketici, malın teslim tarihinden itibaren on dört gün içinde gerekçe göstermeden ve cezai şart ödemeden cayma hakkını kullanabilir. Kişiye özel üretilen ürünler ve çabuk bozulan mallar gibi bazı istisnalar vardır.
Süreç nasıl işler?
- 01Satıcıya bildirim
Ayıp, satıcıya veya sağlayıcıya yazılı olarak bildirilir; seçimlik hak açıkça belirtilir.
- 02Hakem heyeti veya arabuluculuk
Uyuşmazlığın değerine göre hakem heyetine ya da arabulucuya başvurulur.
- 03Dava
Sınırın üzerindeki uyuşmazlıklarda veya hakem heyeti kararına itirazda tüketici mahkemesinde süreç yürütülür.
Görevli mahkeme ve yetki
Tüketici işlemlerinden doğan davalar tüketici mahkemesinde, bulunmayan yerlerde asliye hukuk mahkemesinde tüketici mahkemesi sıfatıyla görülür. Tüketici, davayı kendi yerleşim yeri mahkemesinde de açabilir.
Görüşmeye gelirken hazırlanması gereken belgeler
- Fatura, sipariş ve teslim belgeleri
- Garanti belgesi ve servis kayıtları
- Satıcıyla yazışmalar
- Ayıbı gösteren fotoğraf ve raporlar
- Banka ve kredi kartı ekstreleri
Tüketici Hukuku hakkında sık sorulan sorular
Hakem heyeti kararına itiraz edilebilir mi?
Evet. Kararın tebliğinden itibaren on beş gün içinde tüketici mahkemesine itiraz edilebilir; itiraz, kararın icrasını kendiliğinden durdurmaz.
Garanti süresi bitti, yine de hak arayabilir miyim?
Garanti süresi ile ayıptan sorumluluk ve zamanaşımı farklı kavramlardır. Zamanaşımı süresi içinde ayıbın varlığı ispat edilebiliyorsa seçimlik haklar kullanılabilir.
Kağızman’daki büroda yüz yüze veya telefonla ön görüşme için ulaşabilirsiniz.
Son güncelleme: · Av. Büşra Aygün Okyay
