Aile hukuku; evlilik birliğinin kurulmasından sona ermesine, çocukların velayetinden nafakaya ve eşler arasındaki mal paylaşımına kadar kişinin en özel alanını ilgilendiren konuları düzenler. Türk Medeni Kanunu’nun aile hukukuna ilişkin hükümleri çerçevesinde yürütülen bu davalarda hukuki ve insani yönün birlikte gözetilmesi gerekir. Av. Büşra Aygün Okyay, Kağızman ve Kars başta olmak üzere aile hukukundan doğan uyuşmazlıklarda danışmanlık ve dava takibi hizmeti vermektedir.
Aile Hukuku alanında yürütülen başlıca işler
- Anlaşmalı boşanma davası ve boşanma protokolünün hazırlanması
- Çekişmeli boşanma davası (TMK m.161–166)
- Velayet, çocukla kişisel ilişki kurulması ve velayetin değiştirilmesi
- Tedbir, yoksulluk ve iştirak nafakası; nafakanın artırılması veya kaldırılması
- Boşanmaya bağlı maddi ve manevi tazminat talepleri
- Mal rejiminin tasfiyesi ve katılma alacağı davaları
- 6284 sayılı Kanun kapsamında koruyucu ve önleyici tedbir kararları
- Soybağı (babalık, soybağının reddi) ve evlat edinme işlemleri
Anlaşmalı boşanma ile çekişmeli boşanma arasındaki fark
Anlaşmalı boşanma (TMK m.166/3) için evliliğin en az bir yıl sürmüş olması, eşlerin birlikte başvurması ya da bir eşin açtığı davayı diğerinin kabul etmesi ve hâkimin tarafları bizzat dinlemesi gerekir. Eşlerin boşanmanın mali sonuçları ve çocukların durumu hakkında vardıkları anlaşmayı (protokol) hâkim uygun bulmalıdır; gerektiğinde hâkim protokolde değişiklik yapabilir. Şartlar sağlandığında dava çoğunlukla tek duruşmada sonuçlanır.
Eşler boşanma veya sonuçları üzerinde anlaşamıyorsa çekişmeli boşanma davası açılır. Kanunda sayılan özel boşanma sebepleri (zina, hayata kast ve pek kötü ya da onur kırıcı davranış, suç işleme ve haysiyetsiz hayat sürme, terk, akıl hastalığı) ile genel boşanma sebebi olan evlilik birliğinin temelinden sarsılması bu davanın dayanaklarıdır. Çekişmeli davalarda iddiaların tanık, yazışma, belge ve diğer delillerle ispatı gerekir; kusur durumu nafaka ve tazminat taleplerini doğrudan etkiler.
Velayet ve nafaka
Velayet kararında temel ölçüt çocuğun üstün yararıdır; çocuğun yaşı, eğitimi, bakımı ve ebeveynlerle ilişkisi birlikte değerlendirilir. Velayeti kendisine verilmeyen ebeveyn ile çocuk arasında kişisel ilişki düzenlenir. Koşullar değiştiğinde velayetin değiştirilmesi istenebilir.
Dava süresince tedbir nafakası, boşanma yüzünden yoksulluğa düşecek ve kusuru daha ağır olmayan eş için yoksulluk nafakası, çocuk için ise iştirak nafakası söz konusu olur. Nafakanın miktarı tarafların ekonomik durumuna göre belirlenir; şartlar değiştiğinde artırılması, azaltılması veya kaldırılması talep edilebilir.
Zina ile hayata kast, pek kötü veya onur kırıcı davranış sebebine dayanan boşanma davaları, sebebin öğrenilmesinden itibaren altı ay ve her hâlde olayın üzerinden beş yıl içinde açılmalıdır. Terk sebebiyle dava için ayrılığın en az altı ay sürmesi ve kanundaki ihtar sürecinin tamamlanması gerekir. Mal rejiminin tasfiyesine ilişkin talepler için de zamanaşımı süreleri gözetilmelidir.
Süreç nasıl işler?
- 01Ön görüşme ve belge incelemesi
Evlilik süresi, çocukların durumu, gelirler ve malvarlığı değerlendirilir; anlaşmalı ya da çekişmeli yolun hangisinin uygun olduğu belirlenir.
- 02Protokol veya dava dilekçesi
Anlaşmalı boşanmada protokol, çekişmeli boşanmada deliller ve talepler (velayet, nafaka, tazminat) ile dava dilekçesi hazırlanır.
- 03Tedbir talepleri
Dava süresince tedbir nafakası, geçici velayet, kişisel ilişki ve gerektiğinde koruma kararları talep edilir.
- 04Tahkikat
Tanıklar dinlenir, belgeler toplanır; çocuklarla ilgili konularda uzman (sosyal inceleme) raporu alınabilir.
- 05Karar ve kesinleşme
Karara karşı istinaf ve temyiz yolları değerlendirilir; kesinleşen karar nüfus kaydına işlenir.
Görevli mahkeme ve yetki
Boşanma ve diğer aile hukuku davaları aile mahkemesinde görülür. Aile mahkemesi bulunmayan yerlerde bu davalara asliye hukuk mahkemesi aile mahkemesi sıfatıyla bakar. Boşanma davası, eşlerden birinin yerleşim yeri veya davadan önce son altı aydan beri birlikte oturdukları yer mahkemesinde açılabilir (TMK m.168).
Görüşmeye gelirken hazırlanması gereken belgeler
- Kimlik ve nüfus kayıt örneği (e-Devlet üzerinden alınabilir)
- Varsa anlaşmalı boşanma protokolü taslağı
- Gelir durumunu gösteren belgeler (maaş bordrosu, SGK kaydı vb.)
- Delil niteliğindeki yazışmalar, mesajlar ve fotoğraflar
- Tanıkların ad-soyad ve iletişim bilgileri
- Mal rejimi için tapu, araç ve banka kayıtları
Aile Hukuku hakkında sık sorulan sorular
Anlaşmalı boşanma ne kadar sürer?
Protokol eksiksiz hazırlanmış ve kanuni şartlar sağlanmışsa dava genellikle ilk duruşmada sonuçlanır; duruşma gününün ne zaman verileceği mahkemenin iş yüküne bağlıdır. Kararın kesinleşmesi için tarafların kanun yoluna başvurmaması veya bu haktan feragat etmesi gerekir.
Evlilik bir yılı doldurmadıysa anlaşarak boşanılabilir mi?
Anlaşmalı boşanma için evliliğin en az bir yıl sürmüş olması şarttır. Bu süre dolmamışsa boşanma ancak çekişmeli dava yoluyla, kanundaki boşanma sebeplerinden birine dayanılarak istenebilir.
Boşanma davası için arabulucuya gitmek zorunlu mu?
Hayır. Boşanma davası açmadan önce arabulucuya başvurma zorunluluğu bulunmamaktadır.
Velayet kime verilir?
Kanunda anne veya babaya öncelik tanınmamıştır; mahkeme çocuğun üstün yararını esas alır. Uzman raporları ve idrak çağındaki çocuğun görüşü değerlendirmede dikkate alınır.
Kağızman’daki büroda yüz yüze veya telefonla ön görüşme için ulaşabilirsiniz.
Son güncelleme: · Av. Büşra Aygün Okyay
