Ayıplı Mal ve Tüketici Hakem Heyeti Başvurusu (2026)

Satın alınan ürünün ayıplı çıkması, tüketicilerin en sık yaşadığı hukuki sorunlardan biridir. 6502 sayılı Tüketicinin Korunması Hakkında Kanun, bu durumda tüketiciye satıcıya karşı güçlü haklar tanır ve uyuşmazlığın değerine göre tüketici hakem heyeti veya tüketici mahkemesi yolunu öngörür.

Ayıplı mal nedir?

Tüketiciye teslim edildiği anda taraflarca kararlaştırılmış olan örnek ya da modele uygun olmaması ya da objektif olarak sahip olması gereken özellikleri taşımaması nedeniyle sözleşmeye aykırı olan mal ayıplıdır. Ambalajında, etiketinde, tanıtma ve kullanma kılavuzunda ya da reklam ve ilanlarında yer alan özellikleri taşımayan veya kullanım amacı bakımından değerini ya da tüketicinin ondan beklediği faydaları azaltan veya ortadan kaldıran maddi, hukuki veya ekonomik eksiklikler içeren mallar da ayıplı kabul edilir (6502 s. Kanun m.8).

Tüketicinin seçimlik hakları

• Satılanı geri vermeye hazır olduğunu bildirerek sözleşmeden dönme
• Satılanı alıkoyup ayıp oranında satış bedelinden indirim isteme
• Aşırı bir masraf gerektirmediği takdirde bütün masrafları satıcıya ait olmak üzere ücretsiz onarım isteme
• İmkân varsa satılanın ayıpsız bir misli ile değiştirilmesini isteme

Satıcı, tüketicinin tercih ettiği talebi yerine getirmekle yükümlüdür; ücretsiz onarım ve değişim hakları üretici veya ithalatçıya karşı da kullanılabilir. Ücretsiz onarım veya değişim talebi, satıcıya yöneltilmesinden itibaren azami otuz iş günü içinde (konut ve tatil amaçlı taşınmazlarda altmış iş günü) yerine getirilmelidir. Garanti süresi içinde aynı arızanın tekrarlanması veya çok sayıda farklı arıza ortaya çıkması hâlinde tüketici, onarım yerine diğer seçimlik haklarını kullanabilir. Ayıplı maldan sorumluluk teslimden itibaren iki yıllık zamanaşımına tabidir.

Hakem heyeti mi, mahkeme mi? 2026 parasal sınırı

1 Ocak 2026’dan itibaren yapılan başvurularda, değeri 186.000 TL’nin altında olan uyuşmazlıklar için il veya ilçe tüketici hakem heyetine başvurmak zorunludur; bu uyuşmazlıklar için doğrudan tüketici mahkemesinde dava açılamaz. Parasal sınır her yıl yeniden belirlenir. Sınırın üzerindeki uyuşmazlıklarda ise tüketici mahkemesinde dava açmadan önce arabulucuya başvurmak dava şartıdır.

Başvuru nasıl yapılır?

1. Başvuru e-Devlet üzerindeki tüketici hakem heyeti başvuru hizmetinden veya dilekçeyle yapılabilir.
2. Yetkili hakem heyeti, tüketicinin yerleşim yerindeki veya işlemin yapıldığı yerdeki heyettir; ilçede hakem heyeti yoksa kaymakamlığa başvurulur.
3. Fatura, sözleşme, garanti belgesi, servis fişleri ve yazışmalar başvuruya eklenir.
4. Talep açıkça yazılır: bedel iadesi, değişim, onarım veya indirim.

Hakem heyeti genellikle dosya üzerinden karar verir; gerektiğinde bilirkişi incelemesi yaptırabilir.

Karara itiraz ve icra

Hakem heyeti kararları ilamların icrasına ilişkin hükümler çerçevesinde icra edilir. Karara karşı tebliğ tarihinden itibaren on beş gün içinde tüketici mahkemesine itiraz edilebilir; itiraz kararın icrasını durdurmaz, ancak talep üzerine hâkim tedbir kararı verebilir. Tüketiciler tarafından tüketici mahkemelerinde açılan davalar harçtan muaftır.

Sıkça sorulan sorular

Ayıplı mal ve hizmet uyuşmazlıklarında hakem heyeti başvurusu, arabuluculuk ve dava süreçleri için hukuki destek alabilirsiniz. Ayrıntılı bilgi için Tüketici Hukuku sayfasını inceleyebilir, Av. Büşra Aygün Okyay ile Kağızman’daki büroda veya telefonla randevu alabilirsiniz.

Son güncelleme: 15 Eylül 2026

Bu yazı genel bilgilendirme amaçlıdır; mevzuat ve içtihat değişebilir. Somut olayınız için avukatınıza danışın.