Mirasçılar, mirasbırakanın yalnızca malvarlığını değil borçlarını da devralır. Mirası reddetmeyen mirasçılar tereke borçlarından kişisel olarak ve birlikte (müteselsilen) sorumlu olur. Borçların malvarlığını aştığı durumlarda mirasçıların başvurabileceği en önemli yol, mirasın reddidir.
Ret süresi ne zaman başlar?
Ret süresi üç aydır. Bu süre yasal mirasçılar için mirasbırakanın ölümünü öğrendikleri tarihten, mirasçı olduklarını daha sonra öğrendikleri ispat edilirse bu tarihten; vasiyetname ile atanmış mirasçılar için ise tasarrufun kendilerine resmen bildirildiği tarihten başlar (TMK m.606). Haklı sebeplerin varlığı hâlinde sulh hâkimi ret süresini uzatabilir veya yeni bir süre verebilir (TMK m.615).
Ret beyanı nasıl yapılır?
Ret, sulh hukuk mahkemesine sözlü veya yazılı beyanla yapılır ve kayıtsız şartsız olmalıdır (TMK m.609). Mahkeme beyanı tutanağa geçirerek ret kütüğüne kaydeder; bunun için ayrıca dava açılması gerekmez. Noterde yapılan beyan mahkemeye yapılmış ret beyanı yerine geçmez.
Hükmen ret: terekenin borca batık olması
Ölümü tarihinde mirasbırakanın ödemeden aciz hâli açıkça belli veya resmen tespit edilmişse miras reddedilmiş sayılır (TMK m.605/2). Bu durumda mirasçılar üç aylık süreye bağlı olmaksızın terekenin borca batık olduğunun tespitini isteyebilir. Tespit davası çoğu zaman alacaklıların mirasçılara karşı başlattığı icra takipleri üzerine gündeme gelir.
Mirası kabul sayılan davranışlar
Ret süresi içinde terekeye ait işlemlerin olağan yönetimi dışında kalan işlemleri yapan veya tereke mallarını gizleyen ya da kendisine mal edinen mirasçı mirası reddedemez (TMK m.610/2). Örneğin:
- Mirasbırakana ait araç veya taşınmazı satmak
- Banka hesaplarındaki parayı çekip kişisel harcamalarda kullanmak
- Mirasbırakanın alacaklarını tahsil edip kendine ayırmak
- Tereke mallarını gizlemek
Cenaze giderlerinin karşılanması veya malların korunmasına yönelik zorunlu işlemler gibi olağan yönetim işlemleri ise tek başına mirası kabul anlamına gelmez.
Reddin sonuçları
Reddeden mirasçı hiç mirasçı olmamış sayılır; yasal mirasçının reddettiği pay, mirasbırakan ondan önce ölmüş gibi hak sahiplerine geçer (TMK m.611). En yakın yasal mirasçıların tamamı mirası reddederse tereke sulh mahkemesince iflas hükümlerine göre tasfiye edilir; tasfiyeden artan olursa, reddetmemiş gibi mirasçılara verilir (TMK m.612).
Sıkça sorulan sorular
Üç aylık süreyi kaçırdım, ne yapabilirim?
Terekenin ölüm tarihinde borca batık olduğu ispatlanabilirse süreye bağlı olmayan tespit davası açılabilir. Ayrıca haklı bir sebep varsa sulh hâkiminden ret süresinin uzatılması veya yeni süre verilmesi istenebilir.
Mirası reddedersem ölüm aylığım kesilir mi?
Kural olarak hayır. Ölüm aylığı gibi sosyal güvenlik hakları terekeye dâhil olmayıp ilgili kanundaki hak sahipliğine dayandığından, mirasın reddi bu haklara etki etmez.
Kardeşlerim reddederse onların payı kime geçer?
Reddeden mirasçının payı, mirasbırakan ondan önce ölmüş gibi hak sahiplerine, örneğin reddedenin kendi altsoyuna geçer. En yakın yasal mirasçıların tamamı reddederse tereke iflas hükümlerine göre tasfiye edilir.
Borçlu terekelerde mirasın reddi ve tespit davaları için sürelerin kısa olması nedeniyle vakit kaybetmeden hukuki destek almanız önerilir. Ayrıntılı bilgi için Miras Hukuku sayfasını inceleyebilir, Av. Büşra Aygün Okyay ile Kağızman’daki büroda veya telefonla randevu alabilirsiniz.
Av. Büşra Aygün Okyay
Uluslararası Kıbrıs Üniversitesi Hukuk Fakültesi mezunu (2019). Avukatlık stajını Kars’ta tamamladı; Kağızman’daki bürosunda bireysel ve kurumsal müvekkillere dava takibi ve hukuki danışmanlık hizmeti veriyor. Arabuluculuk ve bilirkişilik eğitimlerini tamamladı.
ÖzgeçmişSon güncelleme:
Bu yazı genel bilgilendirme amaçlıdır; mevzuat ve içtihat değişebilir. Somut olayınız için avukatınıza danışın.
